Ab. Youssofi

دکتور عبدالله یوسفی

 

Informations

جای افتخار است که هموطنان ما در تلاش بوده در ساخت سایت های سیاسی، فرهنگی، ادبی و دینی دریغ نکرده اند امیدوارم با همکاری شما بتوانیم برای پیشبرد ساینس و تکنالوژی کمکی برای دوستان و علاقه مندان کرده باشیم
چون رشته تحصیل اینجانب کیمیا و بیوفیزیک میباشد من به خود اجازه نمیدهم که در مورد مسایل سیاسی، فرهنگی، ادبی یا دینی نوشته ای درین جا بگذارم. این موضوعات را میگذاریم برای سیاست مداران، اهل فرهنگ و ادبیات و علمای دینی ما
از تمام دوستان خواستارم تا مضامین مربوط به ساینس و تکنالوژی شان را به زبان های پشتو و دری به ما از طریق میل روان کنند تا بتوانیم قطره ای در بحر علم و دانش برای افغان ها تقدیم نمایمبرای همه آشکار است که دامنه علم و دانش وسیع و ناپایان است. معلوماتی که درین چند صفحه مشاهده میکنید خالی از اشتباه و کمبودی نیست. امیدوارم این سایت باعث تشویق دوستان شود تا با هم بتوانیم برای ازدیاد کنجکاوی فکری هموطنان موجب خدمتی شده بتوانیم.از شما خواستار همکاری بوده برای پیشبرد این کار مشکل مارا کمک کنید. دوستانی که در کامپیوتر دست رسی دارند برای بهتر ساختن این سایت میتوانند با ما تماس بگیرند زیرا رشته درسی من در چارجه کامپیوتر نیست و برای ساخت این سایت وقت خیلی طولانی را سپری نمودم
امیدوارم این چند صفحه دوستان و علاقه مندان علم و تکنالوژی را تشویق کرده باشد تا اگر با ما همکاری نمیکنند، اقلا خود شان کاری کرده باشند تا نمونه ای از علم را در کشور پیاده کرده باشند

اتم ، ایزوتوپ و عنصر

Atome, Isotope, Element


الکترون

اتم كوچكترین واحد تشکیل دهنده یک عنصر کیمیاوی است كه خواص همان عنصر ا دارا باشد . یابه عباره دیگر اتم كوچك ترین ذرة یك عنصر بوده كه در تعامل كیمیاوی به حیث كتلة واحد عنصر مذكور سهم می گیرد.
هر اتم دارای یک هسته کوچک است که بیشتر کتله اتم در آن واقع است و هسته اتم بوسیله الکترونها محاصره شده است.
هسته نیز خود از پروتون ها که دارای چارج مثبت است و نوترون ها که از لحاظ الکتریکی خنثی میباشند تشکیل شده است. زمانی که تعداد پروتون‌ها و الکترون‌های اتم با هم برابر هستند اتم از نظر الکتریکی در حالت خنثی یا متعادل قرار دارد در غیر این صورت آن را ایون می‌نامند که می‌تواند دارای چارج مثبت یا منفی باشد.
حجم هسته در مقایسه با حجم اتم بسیار کوچک است زیرا بیشتر حجم اتم را فضای خالی تشکیل میدهد.
الكترون -e ذره كوچكی است و كتلة یك الكترون ۱۸۴۰ بار کوچکتر از کتله یک پروتون میباشد.

الكترون واحد طبیعی چارج برقی محسوب می شود، معمولا ً الكترون توسط حرف e نشان داده می شود.
الكترونها دارا ی چارج منفی اند از طرف دیگر در حالت عادی هر اتم خنثی میباشد. پس چنین نتیجه به دست میآید كه در ساختمان اتم تعداد الکترون ها و پروتون ها مساوی میباشد.
اگر یک اتم را X و تعداد پروتون های آنرا Z بنامیم در آن صورت خواهیم گفت:
Z = تعداد پروتون های اتم
Z = تعداد الکترون های اتم
چنانچه در بالا گفته شد، در هسته اتم نوترون ها نیز شامل میباشند که ذرات بدون چارج برقی بوده کتله تقریباً مساوی به پروتون ها دارند. مجموع تعداد پروتون ها و نوترون های یک هسته را به حرف A نشان میدهند.

سمبول اتم

X را بنام سمبول اتم، Z را بنام نمره یا شماره اتمی و A را نمره یا بنام شماره کتله می خوانند.
مثلاً سمبول کاربن C بوده در هسته اتم کاربن ۶ پروتون و ۶ نوترون شامل اند. درین صورت گفته میتوانیم:
سمبول کاربن X = C
نمره اتمی کاربن Z مساوی به ۶ میباشد
نمره کتله کاربن A = پروتون ۷ + نوترون ۶ = ۱۲
پس میتوانیم بگوییم که تعداد الکترون های اتم نیز مانند تعداد پروتون ها ۶ میباشد.

تعداد الکترون
تعداد نوترون
تعداد پروتون
نمره کتله A
نام اتم
سمبول
نمره اتمی Z
۱
صفر
۱
۱
هایدروژن
H
۱
۲
۲
۲
۴
هلیوم
He
۲
۶
۶
۶
۱۲
کاربن
C
۶
۷
۷
۷
۱۴
نایتروژن
N
۷
۸
۸
۸
۱۶
اکثیژن
O
۸
۱۷
۱۸
۱۷
۳۵
کلورین
Cl
۱۷

 

ایزوتوپ :

بعضی اتم ها که نمره اتمی Z شان یکی ولی تعداد نوترون های مختلف دارند بنام ایزوتوپ یاد میشوند. مثلاً اکثیژن (Z=8 ; A=16) تعداد نوترون ها A-Z=8 است و در اکثیژن (Z=8 ; A=18) تعداد نوترون ها A-Z=10 میباشد. در هر دو اتم تعداد پروتون ها یکی بوده در حالیکه تعداد نوترون های آنان از هم تفاوت دارد. این دو اتم را میتوان ایزوتوپ های اکثیژن نامید.
اتم ها میتوانند دو، سه یا به تعداد اضافه تر ایزوتوپ داشته باشند.
ایزوتوپ کاربن ۱۲ (A=12 ; Z=6) در طبعیت به مقدار ۹۸،۹ فیصد میباشد و فیصدی ایزوتوپ کاربن ۱۳(A=13 ; Z=6) در حدود ۱،۱ فیصد میباشد. یک ایزوتوپ دیگر کاربن بنام ایزوتوپ کاربن ۱۴ یاد میشود که فیصدی آن خیلی کم است. در کاربن ۱۴ عدد اتمی Z مانند کاربن ۱۲ و کاربن ۱۳ مساوی به ۶ است در حالیکه مقدار نوترون در آنها فرق میداشته باشد و عدد کتله آن ۱۴ است که درین صورت در کاربن ۱۴ تعداد نوترون ها به ۸ میرسد.

 

عنصر :
مجموع همه ایزوتوپ های یک اتم را یک عنصر مینامند. به عبارت دیگر اتم های مختلف كه دارای چارج هستوی مساو ی میباشد به نام عنصر كیمیاوی یاد می گردد.
بطور مثال مجموع ایزوتوپ های کاربن ۱۲، ۱۳ و ۱۴ عنصر کاربن را تشکیل میدهند و مجموع ایزوتوپ های هایدروژن عنصر هایدروژن را و مجموع ایزوتوپ های کلورین، عنصر کلورین را تشکیل میدهد.
چون ایزوتوپ های مختلف یك عنصر دارای خواص كیمیاوی یكسان اند ؛ لذا چنین نتیجه میگیریم كه خواص كیمیاوی یك عنصر مربوط به کتلة اتمی آن نبوده بلكه مربوط به نمبر اتمی (چارج هستوی) آن میباشد. به همین اساس ایزوتوپ های مختلف یك عنصر توسط یك سمبول نشان داده میشود. و اگر بخواهیم كه هر ایزوتوپ یك عنصر جدا جدا نوشته شود در اینصورت در قسمت فوقانی سمبول عنصر مذكور کتله اتمی هر اتم را مینویسیم.
در جدول ذیل چند نمونه را مشاهده میتوان کرد:

نام عنصر
تعداد الکترون
تعداد نوترون
تعداد پروتون
Z
A
سمبول عنصر
کاربن
۶
۶
۶
۶
۱۲
کاربن ۶
کاربن
۶
۷
۶
۶
۱۳
کاربن ۶
کاربن
۶
۸
۶
۶
۱۴
کاربن ۶

 

مثال دیگر ، ایزوتوپ های هایدروژن میباشد که نام عنصر هایدروژن بوده به ایزوتوپ (۱،۱) هایدروژن Hydrogen, به ایزوتوپ (۱،۲) دوتریوم Deuterium و به ایزوتوپ (۱،۳) ترییسم Tritium خطاب میکنند که هر کدام یک پروتون داشته ولی در هسته اتم هایدروژن تعداد نوترون ها صفر، در دوتریوم یک و در تریسیم ۲ میباشد.

شروع صفحه

pied de page