• صفحه اصلی
• معلومات عمومی
• ساینس و دانش
• نباتات طبی افغانستان
• سبزی جات و میوه جات
• سایت های قابل توجه
• تماس با ما

به همکاری شما برای پیشبرد دانش و معلومات نیاز داریم

دکتور عبدالله یوسفی

 

Informations

غذا و صحت

طبقه بندی مواد اضافی در غذا

---

 

 

سیستم شماره بندی و علامت گذاری به منظور بسته بندی موادی که در غذا اضافه میشود در سال های ۱۹۸۰ توسعه داده شد. به منظور استاندارد بندی و جلوگیری از اشتباه ، به هر افزایشی غذایی اتحادیه اروپا یک شماره اختصاصی تعیین نموده که هر کدام با حرف لاتین E شروع میشود. در مرحله بعد، این سیستم برای استفاده در مجموعه قوانین کمیسیون غذایی بین المللی تطبیق داده شد.

مواد افزوده شده در غذا را می توان به چند گروه تقسیم کرد که در لیست زیر را میتوان جزئیات مختصر آنها را مشاهده کرد.

 

 

 

رنگ ها در غذا (شماره های ۱۰۰)

رنگ های طبعی و مصنوعی برای رنگ دادن خوراکه ها استفاده میگرد که بعضی آن ها سمی بوده آلرژی , و حساسیت میتوتنند به بار بیارند. رنگ ها به منظور جذاب ساختن غذا اضافه شده و جایگزین رنگ از دست رفته در هنگام آماده سازی مواد غذایی میباشد.

نا کفته نماند که اغلب مواد رنگی مورد استفاده برای غذاها جزء رنگ‌ های مصنوعی می ‌باشند. متجاوز از چندین دهه است که سمیت و سرطان ‌زا بودن این رنگ ‌ها مورد بحث قرار گرفته است و چندین نوع آن ممنوع اعلام شده است. در صورت امکان باید از غذاهای بدون رنگ استفاده شود. مورد استفاده ی آنها غالباً در غذاهایی است که ارزش تغذیه‌ای چندانی ندارند و متأسفانه کودکان نیز خیلی از آنها استفاده می ‌کنند.

رنگ های غذایی ممنوع را در برخی از کشورها

خاصیت	نام	شماره
رنگ زرد - مورد استفاده در مواد غذایی متفرقه	Tartrazine	E102
رنگ زرد - مورد استفاده در مواد غذایی متفرقه	کینولین زرد	E104
رنگ زرد مورد استفاده در نوشابه	7G	E107
رنگ نارنجی - مورد استفاده در مواد غذایی متفرقه و دارویه جات	FCF	E110
رنگ سرخ - مورد استفاده در مواد غذایی متفرقه	Cochineal	E120
رنگ سرخ	Amaranth	E123
رنگ سرخ	Ponceau 4R, Cochineal RedA	E124
رنگ سرخ	Erythrosine	E127
رنگ سرخ	Red 2G	E128
رنگ سرخ، مورد استفاده در شیرینی باب ، نوشیدنی ها و ادویه جات	Allura red AC	E129
رنگ آبی	Patent blue V	E131
رنگ آبی استفاده در مواد خوراکی پخته شده ، صنعت شیرینی سازی ، بیسکوت ها	Indigotine	E132
رنگ آبی درخشان استفاده در محصولات لبنی ، شیرینی و نوشیدنی ها	Brilliant blue FCF	E133
رنگ سبز	Green S	E142
رنگ سیاه استفاده سوس های قهوه ای و کیک ها	Brilliant Black BN, Black PN	E151
رنگ سیاه مورد استفاده در مربا ، ژله و لیکور ها	Vegetable carbon	E153
رنگ قهوه ای مورد استفاده در کیک های چاکلیتی	Brown HT	E155

 

 

نگهدارنده ها یا کنسرو سازنده Preservatives (شماره های ۲۰۰ )

مواد خوراکه را از گنده شدن و بوسیده شدن در اثر موجودات کوچک محافظه میکند.

نگهدارنده یا کنسرو ساز ها جهت جلوگیری از گنده شدن غذا به علت سمارق های کوچک ، باکتریها و سایر ارگانیسمهای میکروسکوپی در غذای تهیه اضافه میشود.

نگهدارنده های ممنوع را در برخی از کشورها

نام	شماره
Ethyl p-hydroxybenzoate	E214
Sodium ethyl p-hydroxybenzoate	E215
sodium propyl p-hydroxybenzoate	E217
Sodium methyl p-hydroxybenzoate	E219
Calcium sulphite	E226
Calcium hydrogen sulphite	E227
Potassium hydrogen sulphite	E228
Biphenyl, Diphenyl	E230
Orthophenyl phenol	E231
Sodium orthophenyl phenol	E232
Thiabendazole	E233
Formic acid	E236
Sodium formate	E237
Calcium formate	E238
Hexamethylene tetramine	E239
Potassium nitrite	E249
Potassium nitrate	E252

 

آنتی اکسید ها یا ضد تعامل با هوا Anti-oxidant ( شماره های ۳۰۰ )

مواد غذایی را در مقابل تحمض یا اکسیدیشن شدن محفوظ میدارد چنانچه وقتی که چربیها و روغن ها در اثر تحمض متعفن و بدبو میشوند. آنتی اکسید ها یا آنتی اکسیدان ها مانند ویتامین C عمل به عنوان نگهدارنده اثرات اکسیژن در مواد غذایی هستند و اکثرا برای سلامتی مفید میباشند.

اسید ، آنتی اکسیدانها و مواد معدنی نمکهای ممنوع در برخی کشورها

نام	شماره
Propyl gallate	E310
Octyl gallate	E311
Dodecyl gallate	E312
Butylated hydroxyl-anisole (BHA)	E320
Succinic acid	E363
1,4-Heptonolactone	E370
Calcium disodium EDTA	E385

 

مخلوط نگه دارنده ها Emulsifiers (غالبا در محدوده ۴۰۰)

امولسیفایر ها اجازه می دهد تا آب و روغن مخلوط باقی مانده شیرابه ای را بسازند که در امور زمان از هم جدا نشوند. یکی از امثال این شیرابه ها مایونز است. امولسیفایر ها کمک به جلوگیری از جدا شده مخلوط روغن و آب (به عنوان مثال در مایونز) میشوند.

گند های نباتی ، امولسفیر ها و تثبیت کننده های ممنوع در برخی کشورها

نام	شماره
Sorbitol	E420
Mannitol	E421
Polysorbate 20	E432
Hydroxypropyl methyl cellulose	E434
نمکهای اسید چرب	E470
Sucroglycerides	E474
tartrate Stearyl	E483
Sorbitan monolaurate	E493

 

عوامل بلند کننده یا ارتقاء طعم Flavour enhancers (عمدتا در محدوده ۶۰۰)

عوامل بلند کننده یا ارتقاء طعم برای بهبود طعم و مزه غذا و یا عطر مواد غذایی استفاده میشود

تقویت دهنده های طعم ممنوع در برخی از کشورها

نام	شماره
Guanylic acid	E626
Disodium guanylate	E627
Calcium guanylate	E629
disodium 59-ribonucleotides	E635

 

ثابت نگه دارنده ها Stabilisers (غالبا در محدوده ۴۰۰)

تثبیت کننده ها به حفظ پراکندگی یکنواخت مرکبات در مواد غذایی کمک میکند.

 

غلظت آور ها Thickeners (غالبا در محدوده ۴۰۰ و بعضی اوقات در محدوده ۱۰۰۰)

کمک به افزایش غلظت مواد غذایی میکند.

سخت کننده ها و عوامل جیلی ساز یا جلاتین ساز کمک به افزایش غلظت مواد غذایی میکند. در خاصیت و قوام و غلظت غذا رول بازی میکنند از مثال های این عوامل آگار و یا پکتین استفاده زیادی صورت میگیرد.

 

شیرینی ها یا شیرین کننده ها Sweeteners (شرین کننده های قوی در محدوده ۹۰۰ ، و شیرین کننده های ضعیف تر مانند سوربیتول sorbitol و مانیتول با شماره های ۴۲۰ و ۴۲۱)

شیرین کننده ها به مقصد اضافه نمودن مزه شیرین به مواد غذایی اضافه میگردد و اکثرا به عوض شکر یا قند به علت مقدار کم انرژی یا برای مریضان دیابت استفاده میشود.

بنابرین میتوان گفت که این افزودنی در غذا بیان کننده یک مزه شیرین با مقدار انرژی کمتر از شکر میباشند.

شیرینی ها یا شیرین کننده ها Sweeteners

نام	شماره
سکرین مصنوعی که برای شرین ساختن استفاده میشود	E952
سکرین که شیرین کننده های مصنوعی میباشد	E954

 

اسیدها یا تیزاب ها (غالبا در محدوده ۳۰۰):

طعم ترش داشته و نیز از آنها به عنوان نگهدارنده و آنتی اکسید ها استفاده میکنند. اسیدهای غذایی رایج عبارتند از سرکه ، اسید سیتریک یا جوهر لیمو ، اسید تارتاریک ، اسید مالیک، اسید فومریک و اسید لاکتیک یا تیزاب شیر میباشند.

رگولاتورها تعدیل کننده های تیزابیت غذا (غالبا در محدوده ۳۰۰)

موادی است که برای کترول کردن پی اچ pH یا مقدار تیزابیت غذا استفاده میشود

عوامل ضد چسپناک شدن پودر ها (غالبا در محدوده ۵۰۰):

نمیگذارند تا غذا های پودری مانند شیر پودری، نمک طعام و امثال اینها به هم چسپیده شکل و خاصیت خود را تغییر دهند

عوامل ضد کف کردن (غالبا در محدوده ۵۰۰):

عوامل کاهش یا جلوگیری از کف کردن در غذاها.

عوامل اضافه کننده قوام (غالبا در محدوده ۴۰۰):

عواملی مانند نشاسته هستند که قوام و سختی غذا را افزایش میدهند و بدون اینکه ارزش غذایی را اضافه کنند.

 

مرطوب نگهدارنده ها (غالبا در محدوده ۵۰۰)

برای جلوگیری از خشک شدن مواد غذایی به غذا اضافه میشود.

 

نمک های معدنی و املاح ضد چسپناکی ممنوع را در برخی از کشورها

نام	شماره
تیزاب گوگرد	E513
سودیوم هایدراکساید	E524
پتاسیوم هایداکساید	E525
امونیوم هایدراکساید	E527
مگنیزیم هایدراکساید	E528
مگنیزیم اکساید	E530
کلسیوم دای فوسفات	E540
سوریوم امونیم فوسفات	E541
پولی فوسفات های کلسیوم	E544
پولی فوسفات های امونیوم	E545
مگنیزیم سیلیکات	E553(a)
سودیوم گلوکونات	E576

 

شماره های متفرقه ممنوع در برخی از کشورها

نام	شماره
موم های کریستلی که در شیرینی باب استفاده میشود	E907
Azodicarbonamide	E927

 

این شماره ها هنوز در لیست مواد ممنوع نمیباشند ولی بعضی متعقد اند که باعث بروز حساسیت و آلرژی، فعالیت بیش از حد یا Hyperactivity کودکان، آسم یا نفس تنگی، سردردی ، سوزش و تخریش پوست بدن یا تکلیف های جهاز هاضمه شود

خاصیت	نام	شماره
رنگ سرخ	Cochineal, Carminic acid	E120
	Plain caramel	E150a
	Caustic sulphite caramel	E150b
	Ammonia caramel	E150c
رنگ سرخ - مورد استفاده در مواد غذایی متفرقه	Sulphite ammonia caramel	E150d
مورد استفاده برای رنگ پنیر ، مسکه ، مارگارین ، غلات و حبوبات ، غذاهای فوری.	Annatto	E160b
نگهدارنده در مواد خوراکی پخته شده ، پنیر ، ساجق ، شیریخ ، شیرینی نرم نوشابه ها ، شیر، ماست ، شیریخ و فرآورده های گوشتی ، مواد غذایی پخته و بعضی ادویه جات	بنزویک اسید	E210
هم خواص E210	سودیوم بیزوات	E211
هم خواص E210	پتاسوم بنزوات	E212
استفاده در نوشابه ها ، میوه خشک ، آب میوه ، چپس و فرآورده های کچالو	Sulphur dioxide	E220
مانند E220	Sodium sulphite	E221
مانند E220	Sodium hydrogen sulphite	E222
مانند E220	Sodium metabisulphite	E223
مانند E220	Potassium metabisulphite	E224
مانند E220	Potassium sulphite	E225
استفاده در گوشت ، پنیر	Natamycin	E235
مورد استفاده در حفظ گوشت	Potassium nitrite	E249
مانند E249	Sodium nitrite	E250
مانند E249	Potassium nitrate	E252
مورد استفاده در حفاظت و نگهداری نان و محصولات آرد	Propionic acid	E280
مانند E280	Sodium propionate	E281
مانند E280	Calcium propionate	E282
مانند E280	Potassium propionate	E283
نگه دارنده	Malic acid اسید مالیک	E296
آنتی اکسید یا آنتی اکسیدان	Tert-ButylHydroQuinone	E319
آنتی اکسید یا آنتی اکسیدان	Butylated hydroxyl-anisole	E320
امولسفیر	Guar Gum گوند گوآر	E412
امولسفیر	Tragacanth گوند کتیرا	E413
تقویت طعم	Monosodium glutamate	E621
شیرین کننده مصنوعی	Aspartame	E951
مورد استفاده در مواد غذایی کم کالوری	Xylitol	E967

 

لطفا توجه داشته باشید که لیست بالا جامع نیست و بعضی اشخاص به لاکتوز حساسیت نشان میدهند و بعضی اطفال نمیتوانند به آسانی گلوتن را را هضم کنند. اگر فرزند شما یا کسانی که در مقابل بعضی خوراکه ها حساسیت دارند سپس با داکتر خود باید مشوره کنند تا به شما یک لیست مشخص داده شده تا از آن اجتناب شود.

---

شروع صفحه